یک سال مانده به 150 سالگی وحدت ایتالیا.
در همین حدود یکساله ایتالیا به همان چیزی که بود بر می گردد و به احتمال زیاد دولت بورژوائی متحد ۱۵۰ ساله از هم می پاشد. نیروهای گریز از مرکز آن نیرومندتر از نیرهای متحد کننده ی آن شده اند. و اگر چنین شود پس رفت وحشتناکی را برای مردم آن باید پیش بینی نمود. دو سال پیش پس از شکست نیروهای چپ و راه نیافتن آن ها به مجلس و خانه نشین شدن برتینوتی رئیس مجلس و رهبر حزب کمونیستی تجدید سامان مقاله ای نوشتم بر همین مبنا که ایتالیا در شرف از هم پاشیده شدن است. کسی به آن مقاله اهمیت نداد. اما در انتخابات اخیر استانهای ایتالیا دست راستی ها چهار استان دیگر را هم به سه استان قبلی خود افزودند که یکی از آن پیه مونته ی صنعتی و محل استقرار کارخانه ی فیات است و این بار بسیارند کسانی که فدراتیف شدن ایتالیا را تایید می کنند و کسانی که فدراتیف شدن این کشور نیمه سرمایه داری- نیمه فئودالی را پیش درآمد جدائی شمال و مرکز و جنوب و جزایر آن می دانند. روی این مطلب بر می گردم. اما این از هم پاشیدگی یا گسستگی خشونتبار و قهرآمیز مانند یوگسلاوی خواهد بود یا مانند جدایی مسالنت آمیز چکسلواکی یا چی؟ در وحله ی اول باید گفت کشتاری که مافیای ایتالیا بلافاصله پس از پایان جنگ دوم جهانی تا کنون آغاز کرده این کشور را خون آلود کرده و پاره شده ایتالیا بدون خشونت نبوده و نخواهد بود.